تخلفات بهداشتی و درمانی شامل چه اموری است؟ مطابق تبصره دو قانون نظام صنفی اصلاحی 1392/06/12، صنوفی که قانون خاص دارند، از شمول این قانون مستثنی هستند. تولیدکنندگان و عرضهکنندگان مواد بهداشتی و درمانی نیز دارای قانون خاص هستند و از احکام این قانون پیروی میکنند. منظور از قانون خاص قانونی است که بر اساس آن نحوه صدور مجوز فعالیت، تنظیم و تنسیق امور واحدهای ذیربط، نظارت، بازرسی و رسیدگی به تخلفات افراد و واحدهای تحت پوشش آن به صراحت در متن قانون مربوطه معین میشود. مطابق قانون تعزیرات حکومتی امور بهداشتی و درمانی مصوب 1367/12/23، تخلفات در این بخش به سه گروه تقسیم میشود: تخلفات بهداشتی و درمانی ، تخلفات درمانی و تخلفات دارویی.
تخلفات بهداشتی و درمانی
بیست و هشت تخلف در امور بهداشتی، درمانی و امور دارویی در قانون تعزیرات حکومتی امور بهداشتی و درمانی پیشبینی شده است. مهمترین تخلفات بهداشتی و درمانی عبارتند از: فروش دارو بدون نسخه، گرانفروشی، درج نکردن قیمت و تاریخ مصرف، عدم دریافت مجوزهای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، عدم رعایت بهداشت و عرضه کالای غیربهداشتی؛ در ادامه به بررسی تخلفات بهداشتی و درمانی پرداخته میشود.
فروش دارو بدون نسخه
دارو باید در مقابل نسخه پزشک ارائه شود. در صورتی که داروخانه، دارو را بدون نسخه پزشک عرضه کند، مرتکب جرم شده و به روش زیر مجازات میشود: مرتبه اول، تذکر کتبی؛ مرتبه دوم، اخطار کتبی با درج در پرونده؛ مرتبه سوم، جریمه نقدی تا مبلغ پنجاه هزار ریال؛ مرتبه چهارم، جریمه نقدی تا مبلغ یکصد هزار ریال؛ مرتبه پنجم، قطع سهمیه دارویی تا مدت یکماه.
درج نکردن قیمت و تاریخ مصرف
کلیه تولیدکنندگان مواد خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی موظفند برچسب اطلاعاتی بر روی محصولات و فرآوردههای تولیدی خود الصاق کنند و شماره پروانه ساخت و مهلت اعتبار مصرف (تاریخ مصرف) را نیز روی محصولات، حسب مورد درج کنند. تخلف از این امر جرم بوده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود: مرتبه اول، اخطار و جریمه نقدی تا مبلغ دویست هزار ریال؛ مرتبه دوم، جریمه نقدی تا مبلغ پانصد هزار ریال؛ مرتبه سوم، جریمه نقدی تا مبلغ یک میلیون ریال.
مجوزهای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
شرکتهای پخش، فروشگاهها، سوپرمارکتها، تعاونیها و سایر اماکن که حق فروش یا توزیع کالای خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی را دارند مجاز به عرضه و فروش آن دسته از کالاهای مشتمل قانون مواد خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی هستند که دارای پروانه ساخت معتبر و یا مجوز ورود از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باشند. تخلف از این امر جرم بوده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود : شرکتها و تعاونیهای بزرگ: مرتبه اول، اخطار و ضبط کالا به نفع دولت؛ مرتبه دوم، علاوه بر مجازاتهای مرتبه اول، جریمه نقدی تا مبلغ یک میلیون ریال با توجه به حجم کالا؛ مرتبه سوم، علاوه بر مجازاتهای مرتبه دوم، محکومیت مدیر عامل شرکت به زندان از یک تا شش ماه. فروشگاهها و سوپر مارکتها و سایر اماکن: مرتبه اول، اخطار و ضبط کالا به نفع دولت؛ مرتبه دوم، علاوه بر مجازاتهای مرتبه اول، جریمه نقدی تا یکصد هزار ریال؛ مرتبه سوم، علاوه بر مجازاتهای مرتبه اول، جریمه نقدی تا پانصد هزار ریال؛ در صورت تکرار، تعطیل واحد از یک تا شش ماه.
عرضه کالای غیربهداشتی
فروشگاهها، سوپرمارکتها، تعاونیها و سایر اماکن باید از عرضه و تحویل کالای غیربهداشتی خودداری کنند. عرضه و تحویل کالا با علم به غیر بهداشتی بودن آن تخلف محسوب شده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود: مرتبه اول، اخطار کتبی و ضبط کالا به نفع دولت؛ مرتبه دوم، علاوه بر مجازاتهای مرتبه اول، جریمه نقدی تا مبلغ یک میلیون ریال به تناسب حجم کالا؛ مرتبه سوم، علاوه بر مجازاتهای مرتبه دوم، تعطیل واحد از یک تا شش ماه.
رعایت بهداشت
متصدیان و مسئولین کارخانجات و کارگاهها و مراکز تهیه و توزیع مواد خوردن، آشامیدنی، آرایشی، بهداشتی، اماکن عمومی، مراکز بهداشتی درمانی، مراکز آموزشی و پرورشی، محلهای نگهداری و پرورش دام و طیور و کشتارگاهها ملزم به رعایت ضوابط و مقررات بهداشت محیطی در محل فعالیت خود هستند. متخلفین از مفاد این ماده به ازای هر مورد نقض بهداشتی، به مجازاتهای زیر محکوم میشوند: مرتبه اول، جریمه نقدی از مبلغ یک هزار تا پنجاه هزار ریال؛ مرتبه دوم، جریمه نقدی از مبلغ دو هزار تا یکصد هزار ریال؛ مرتبه سوم، جریمه نقدی از مبلغ چهار هزار تا دویست هزار ریال؛ مرتبه چهارم، علاوه بر مجازات مرتبه سوم، زندان از یک تا شش ماه.
گرانفروشی
دارو باید طبق قیمت رسمی برای مصرفکننده، به متقاضی ارائه شود. قیمت هر قلم از داروهای ارائه شده در نسخه درج و نسخه توسط داروخانه مهر میشود. در مورد نسخههای بیمه خدمات درمانی کپی نسخه (نسخه دوم) پس از درج قیمت مهر میشود. فروش دارو گرانتر از قیمت آن، گرانفروشی است و به روش زیر مجازات میشود: مرتبه اول، جریمه نقدی تا مبلغ پنجاه هزار ریال؛ مرتبه دوم، جریمه نقدی تا مبلغ پانصد هزار ریال و نصب پارچه به عنوان گرانفروش؛ مرتبه سوم، جریمه نقدی تا مبلغ یک میلیون ریال و قطع سهمیه دارویی به مدت یکماه؛ مرتبه چهارم، تعطیل داروخانه تا مدت یکسال. درج نکردن قیمت در نسخ بیماران و ممهور نکردن آنها نیز در مرتبه اول تنها با تذکر کتبی همراه خواهد بود و در صورت تکرار اخطار کتبی به داروخانه ارائه خواهد شد. تکرار این جرم در مرتبه سوم همراه با جریمه نقدی تا مبلغ پنجاه هزار ریال خواهد بود و در مرتبه چهارم جریمه نقدی تا مبلغ یکصد هزار ریال تعیین خواهد شد.
امید عبدالهیان